Agressie
Voorkómen:
Voorkomen lukt niet; vrijwel iedereen krijgt er vroeg of laat mee t e maken.
Je kunt jezelf wel enigszins trainen om agressie vroegtijdig te signaleren.
Let op signalen als: (lichte) stemverheffing, onrustig heen en weer lopen, gebalde vuisten
Kijk naar de voorgeschiedenis van patiënt en/ of eerdere ervaringen van collega’s
Contact met een (mogelijk) fysieke agressieve patient
· Ontvang de patiënt niet op een plaats of op een tijd waar weinig mensen zijn, die je eventueel te hulp kunnen schieten
· Vraag de beveiliging om in de buurt te posten
· Verwijder zo veel mogelijk gevaarlijke spullen. B.v. biedt patient geen hete koffie aan om hem te kalmeren. Nog beter: ontvang patiënt in een kaal kamertje
- Plaats je bureau zo dat zowel jij als de patiënt de kamer makkelijk kunnen verlaten
NOODSITUATIE
De patiënt heeft een wapen of is op andere wijze extreem gewelddadig.
Wees geen held!
Maak dat je wegkomt en waarschuw de politie!
‘Gewone’ boosheid en dreigende agressie
Bij ‘gewone’ boosheid en (dreigende) agressie kun je proberen deëscalerende technieken toe te passen door middel van je houding en actief luisteren.
Bij je houding let je op:
· Zoveel mogelijk uitstralen van rust (mag best geveinsd zijn)
· Oogcontact maken
· Luisterhouding
Bij actief luisteren gebruik je dan met name de volgende technieken:
- Gevoelsreflectie (“Ik begrijp dat u boos bent”)
- Uit laten razen
- Verbaal volgen. Dit bestaat o.a. uit kleine aanmoedigingen geven (“Ja,ja” ) en enkele woorden herhalen (“Dat is u toen beloofd”)
AGRESSIE
Basishouding
- Stevig staan of zitten
- Stevig stemgebruik
- Maak oogcontact
Verbale agressie
- Noem de naam van de ander
- Benoem het grensoverschrijdende gedrag
- Benoem het effect op jezelf en/of anderen
- Zeg evt. wat je niet wilt met/ van de ander, maar
- Zeg altijd wat je wel wilt met/van de ander
- Schakel direct over naar rustig en actief luisteren: vraag wat de ander dwars zit
Voorbeeld
- Meneer van Duin – de naam
- U schreeuwt tegen mij –benoem het gedrag, niet de persoon
- Dat vind ik niet prettig en maakt de andere patiënten bang –effect op jouw en de anderen
- Ik wil wel met u praten, maar dan moet u nu gaan zitten en rustig praten –zeggen wat je wel wilt
- Wat zit u dwars?- actief luisteren
Bij 1 t/m 5 is het vaak nodig om je stem (licht) te verheffen. Bij 6 is het beter om weer met een normaal volume spreken.
Als de patiënt dreigend voor je staat is het vaak vanuit verschillende oogpunten beter om ook te aan staan. De belangrijkste reden is dat mocht de patiënt ook fysiek agressief worden dan is het vanuit een zittende houding moeilijker om weg te komen of je te verdedigen. Een andere reden kan zijn dat je op deze manier een stevigere indruk maakt.
Fysieke agressie
Bij plotselinge fysieke agressie:
Ga je stevig staan , doe je armen en handen naar
voren met handpalmen naar patiënt toegedraaid
en roep LUIDKEELS è è è è è è è è
Vervolgens kun je het beste een inschatting van de situatie maken en dan snel kiezen
Er zijn twee mogelijkheden:
- Proberen weg te lopen
- Proberen de patiënt te kalmeren
Weglopen
Vaak schrikt de patiënt van jouw roepen en kun je hier gebruik van maken door snel weg te lopen. Als dit niet lukt kun je de patiënt proberen te kalmeren of tijd rekken door met hem in gesprek te blijven. Denk hierbij aan de basishouding, vooral aan het oogcontact. Probeer intussen dingen te verzinnen om je te verdedigen en/of je aftocht kunnen faciliteren, bijvoorbeeld om de patiënt te beletten dichterbij te komen: een stoel (met poten naar de patiënt toe), een jas (zwaaien aan de kraag), voorwerpen die je richting de patiënt kunt gooien; Om slag- of ‘steekwapens’ af te weren: b.v een schoen over je hand.
De patiënt kalmeren
1. Noem de norm: “Niet………!”
- Zeg evt. wat je niet wilt met/ van de ander, maar
- Zeg altijd wat je wel wilt met/van de ander
- Schakel direct over naar rustig en actief luisteren: vraag wat de ander dwars zit.
De agressie gaat door
I n het geval dat de situatie niet zeer bedreigend is, b.v bij verbale of ‘lichte’ fysieke agressie, herhaal je de boodschap, die je hebt gegeven bij het begin van de verbale agressie:
- Noem de naam van de ander
- Benoem het grensoverschrijdende gedrag
- Benoem het effect op jezelf en/of anderen
- Zeg evt. wat je niet wilt met/ van de ander, maar
- Zeg altijd wat je wel wilt met/van de ander
VERVOLGENS geef je de keuze tussen medewerking of een consequentie b.v. de patiënt moet weg of hij wordt gefixeerd e.d.
Consequentie: de patiënt moet weg:
- Open de deur
- Geef de uitgang aan
- Zeg tegen de patiënt dat hij moet vertrekken
- Waarschuw de beveiliging
TENSLOTTE NOG EENS:
I. Het allerbelangrijkste is je HOUDING
Dit betekent:
- RUST
- STEVIG……………. maar wel bij de deur
- BEGRIPVOL………..maar geen hete koffie
- RESPECTVOL
- VANUIT JEZELF (ik-boodschap)
II. ACHTERAF
Maak jezelf geen verwijten
- Als je de agressie toch niet hebt zien aankomen
- Als je niet gehandeld hebt zoals je je het had voorgenomen
EN
- Trek je niets aan van de (stoere) praatjes van anderen
Veel succes !
Klik hier voor PDF van het artikel
